Nieuwsbrief Vereniging voor Vrouw en Recht maart 2017

Subsidieaanvraag Alliantie Vrouw & Recht
Het verheugt ons dat de subsidieaanvraag voor de nieuwe instellingssubsidieregeling van OCW van de Alliantie Vrouw & Recht tijdig is afgerond en ingestuurd. De Alliantie bestaat uit de VVR (penvoerder), het Netwerk VN-Vrouwenverdrag en Femmes For Freedom. Het is helaas niet gelukt met het Proefprocessenfonds (PPF) tijdig afspraken te maken. Het PPF heeft t.a.v. de subsidieaanvraag haar eigen weg gevolgd. De Alliantie Vrouw & Recht heeft € 250.000 (op jaarbasis) aangevraagd om een Expertisecentrum Vrouw & Recht in te richten. Een klein clubje ’subsidietijgers‘ van de drie organisaties heeft erg hard gewerkt, stukken keer op keer herschreven, aangevuld en verbeterd, ook met hulp van twee externe adviseurs. Per 1 mei a.s. wordt de beslissing van het ministerie verwacht of de Alliantie is toegelaten tot de tweede ronde; dan moet de aanvraag worden geconcretiseerd en een zgn. strategisch partnerschap met de minister worden gesloten.

Versterking gezocht
Voor dit proces van vernieuwing van de vereniging en inhoud geven aan de beoogde Alliantie is versterking van het bestuur noodzakelijk. Wie meldt zich aan of weet iemand voor te dragen om enthousiast mee te werken? Contact: info@vrouwenrecht.nl.

Stichting Netwerk VN-Vrouwenverdrag
De partners van deze Alliantie moeten volgens de subsidievoorwaarden wel elk een rechtspersoon zijn. Echter, het Netwerk VN-Vrouwenverdrag was dat tot voor kort niet. Het Netwerk is dan ook sinds eind februari jl. geregistreerd als Stichting Netwerk VN-Vrouwenverdrag. De doelstellingen en activiteiten van het Netwerk zijn gelijk gebleven en in de statuten verwerkt. De Netwerkvergadering fungeert binnen de Stichting als adviserend orgaan.

Nieuwe machtiging contributie: waarom?
Onlangs heeft u een e-mailbericht ontvangen, waarin aan de leden werd gevraagd om een nieuwe machtiging in te vullen.
Op de laatste algemene ledenvergadering op 17 november 2016 is gesproken over de financiën van de vereniging. Enerzijds wil het bestuur niet dat de hoogte van de contributie een obstakel wordt om lid te worden. Daarom is contributie van € 25 die aanvankelijk alleen voor studenten gold, ook opengesteld voor jongeren tot 27 jaar, uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden en is de gewone contributie verlaagd van € 100 naar € 75. Aan de andere kant heeft de vereniging geld nodig om de belangrijke activiteiten te blijven voortzetten. Onze inkomsten lopen terug, omdat steeds meer leden de pensioengerechtigde leeftijd bereiken.
In de ledenvergadering is voorgesteld om aan alle leden te vragen om als dat financieel mogelijk is, naast de contributie een jaarlijkse donatie te doen – beide als gift fiscaal aftrekbaar. Nu het karakter en de hoogte van de betalingsverplichting verandert, is een nieuwe machtiging nodig. Voor zover u de machtiging nog niet heeft ingevuld en teruggestuurd aan de administratie, verzoeken wij u dat alsnog te doen. U kunt de machtiging scannen en terugsturen aan info@vrouwenrecht.nl.

Voortgang dossier studerende moeders
De conferentie Zwangere studenten en studerende moeders van 17 november 2016 leidt tot vervolgacties van de VVR samen met PILP, VU en FNV-vrouw. In maart zal een tweede gesprek plaatsvinden met het Ministerie van OCW waarbij de eisen en suggesties voor een adequate regeling met het ministerie worden besproken.

Verkiezingsprogramma’s en de rechtsstaat
De VVR heeft een Facebookpagina. Op 16 februari plaatste het bestuur het volgende bericht: De VVR maakt geen stemwijzer of kieskompas. Maar een verontrustend detail (nou ja detail?) willen we U niet onthouden. “De VVD wil niet langer dat mensenrechten uit verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties directe werking hebben in Nederland. De VVD wil verder de ‘rechterlijke interpretatie van mensenrechten’ terugdringen.(..) Dit voorstel betekent een forse inbreuk op de bescherming van fundamentele rechten In Nederland, zoals die momenteel wordt gewaarborgd door internationale verdragen en onafhankelijke Nederlandse en Europese rechters.
Uit: De Rechtsstaat, een quick scan; De partijprogramma’s voor de verkiezingen 2017; rechtsstatelijk? Rapport van de Commissie rechtsstatelijkheid van de Ned. orde van Advocaten, 14 februari 2017.

Werkgroep Sociaal en Europees Recht: HvJ EU over ontslag wegens hoofddoek
Begin mei wijdt de werkgroep Sociaal en Europees Recht een bijeenkomst aan de binnenkort te verwachten uitspraak van het Hof van Justitie van de EU over de vraag of het ontslag van een vrouw die besloot een hoofddoek te gaan dragen in strijd is met het discriminatieverbod. Annejet Swarte zal het arrest bespreken.
Zou het Hof open staan voor intersectie van discriminatie? Juriste Kimberly Crenshaw muntte de term intersectionaliteit in haar inmiddels beroemde artikel Demarginalizing the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Antidiscrimination Doctrine, Feminist Theory and Antiracist Politics (1989). Daarin bespreekt ze onder meer DeGraffenreid v General Motors waarin de Amerikaanse rechter vond dat zwarte vrouwen geen bijzondere bescherming tegen discriminatie hoefden te hebben. Onderzocht moest worden of er sprake was van rassendiscriminatie of van seksediscriminatie, maar niet de combinatie van beide.
Binnenkort wordt een datum vastgesteld na peiling onder de werkgroepsleden. Belangstellenden kunnen zich alvast melden bij de voorbereidingsgroep.

Bijeenkomst Women’s Access to Justice
Samen met het Netwerk VN-Vrouwenverdrag en de rechtenfaculteit van de Universiteit van Amsterdam is het bestuur begonnen met de organisatie van een themabijeenkomst over de toegang van vrouwen tot het recht. Aanleiding is CEDAW’s General Recommendation 33 on women’s access to justice (Algemene Aanbeveling 33 van het VN-Vrouwenrechtencomité over toegang voor vrouwen tot het recht). Doelstelling is om na te gaan of GR 33 aanknopingspunten biedt voor beleid en praktijk in Nederland.
Op het programma onder meer een inleiding van VVR-lid prof. Mies Westerveld, hoogleraar sociale rechtshulp en een paneldiscussie met onder meer VVR-lid Regien de Graaff (Vereniging Sociale Advocatuur Nederland).
De bijeenkomst zal in de eerste weken van juni plaatsvinden in een zaal van de UvA in de Oudemanhuispoort. In april komt de definitieve uitnodiging.

Is geweld tegen vrouwen een genderprobleem? Oratie Renée Römkens
In oktober 2016 is VVR-lid Renée Römkens, directeur van Atria Kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis, benoemd tot bijzonder hoogleraar Gender Based Violence aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Het gaat om een nieuwe leerstoel die is ingesteld door de UvA in samenspraak met de Raad van Toezicht van Atria.
In haar intreerede op 3 maart presenteerde Römkens een historisch overzicht: Bestemd voor binnenlands gebruik: de invloed van vrouwen- en mensenrechtenbeweging op debat en aanpak gender gerelateerd geweld.

Conclusies en aanbevelingen van het VN-Vrouwenrechtencomité
Op de laatste dag van sessie 65 (18 november 2016) heeft het CEDAW-Comité zijn Concluding Observations gepubliceerd. Op 12 januari 2017 hield het Netwerk VN-Vrouwenverdrag een debriefing over het schaduwproces en de uitkomsten van de lobby. Hier is een link naar het verslag. Het Ministerie van OCW organiseerde op 9 februari 2017 een conferentie om de follow-up van een aantal aanbevelingen te bespreken met experts uit het veld en betrokkenen van verschillende ministeries. Voor zover bekend is er geen verslag van gemaakt. De inleiding van Leontine Bijleveld, scheidend voorzitter van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag, staat wel online.

16 juni CRvB-zitting over de zwangerschapsuitkering voor zelfstandigenTen tweede male komt het ontbreken van een zwangerschapsuitkering voor zelfstandig werkende vrouwen tussen 2004 en 2008 voor de hoogste Nederlandse rechter. Dit keer de Centrale Raad van Beroep.
In 2014 gaf het CEDAW-Comité zes Nederlandse vrouwen volmondig gelijk in hun klachtzaak: het ontbreken van een zwangerschapsuitkering voor zelfstandigen 2004-2008 is in strijd met het VN-Vrouwenverdrag. Minister Asscher (SZW) besloot de aanbevelingen van het Comité om de vrouwen te compenseren niet op te volgen. De vrouwen vroegen toch een uitkering aan bij het UWV (waarop afwijzing volgde – behalve voor één van hen) en gingen in bezwaar en beroep. Dat leidde tot een positieve, goed gemotiveerde uitspraak van Rechtbank Midden Nederland in september 2016, in tegenstelling tot de spaarzaam gemotiveerde negatieve uitspraak voor andere klaagsters van Rechtbank Amsterdam in juli 2016. De zitting van de CRvB is bepaald op 16 juni 2017.Bij het Meldpunt dat FNV Vrouw in 2014 opende hebben zich inmiddels 930 vrouwen gemeld. In december droeg het Netwerk een stukje over de CEDAW-sessie bij aan de Nieuwsbrief van het Meldpunt. Zie hieronder. Wie die hele Nieuwsbrief wil lezen: hier is een linkVrouwenrechtencomité van de VN was ‘not amused’
Het CEDAW-Comité was natuurlijk wel benieuwd hoe de regering uitvoering had gegeven aan zijn uitspraak in de individuele klachtzaak van de zes zwangere zelfstandigen (2014). Het was geschokt te vernemen dat Nederland de uitspraak naast zich neer had gelegd. Daarmee ondermijnt de regering het systeem. Lees het blog over de bespreking van dit onderwerp.
In zijn conclusies en aanbevelingen gebruikt het Comité scherpe bewoordingen uit het VN-jargon. Het uit zorgen over het negeren van de klachtuitspraak, terwijl het Comité toch duidelijk schending van het VN-Vrouwenverdrag had geconstateerd. Het is ook bezorgd over het beroep dat UWV en de staat hebben aangetekend tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland. De staat werpt ernstige belemmeringen op voor de toegang tot het recht van vrouwen en dwingt vrouwen nieuwe juridische procedures te starten. Het Comité dringt er dan ook op aan op zijn aanbevelingen in de individuele klachtzaak zonder verder uitstel uit te voeren en concrete maatregelen te treffen om te voorzien in een effectieve remedie voor alle betrokken vrouwen.

Bestuur VVR en Webredactie VVR, Leontine Bijleveld